Transparency International: Қазақстан CPI-2025 рейтингінде 96-орында
Transparency International ұйымы 2025 жылға арналған Сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексін (CPI) жариялады. Зерттеу мемлекеттік сектордағы жемқорлық деңгейін бағалайды және 182 ел мен аумақты қамтиды. Индекс 0-ден 100-ге дейінгі шкаламен өлшенеді: 0 — жемқорлық деңгейі өте жоғары, 100 — өте төмен.
Биылғы орташа әлемдік көрсеткіш — 42 балл. 182 елдің 122-сі 50 балдан төмен нәтиже көрсеткен. Ал 80 балдан жоғары ұпай жинаған елдер саны соңғы он жылда 12-ден 5-ке дейін азайған.
Демократиялық елдер арасындағы көрсеткіштер: АҚШ — 64, Канада — 75, Жаңа Зеландия — 81, Ұлыбритания — 70, Франция — 66, Швеция — 80 балл.
2025 жылы Қазақстан 38 балл жинап, 182 елдің ішінде 96-орынға тұрақтады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 2 балға төмен. Ел көрсеткіші Эфиопия және Суринаммен бір деңгейде, ал Мальдив, Марокко және Туниспен арада бір ғана балл айырмашылық бар.
Индекс бизнес үшін реттеуші ортаның болжамдылығын, құқық қолдану тәуекелдерін, сот жүйесінің тұрақтылығын және комплаенс шығындарын бағалауға мүмкіндік береді. Сарапшылардың пікірінше, тәуелсіз институттар әлсіреген сайын лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі төмендеп, қоғамның мемлекеттік органдарға сенімі азаяды және инвестициялық белсенділік бәсеңдейді.
Transparency International антикоррупциялық саясаттың тәуелсіздігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік шешімдердің ашықтығын арттыруға, сөз бостандығын қорғауға және активтерді қайтару үдерісін барынша жария жүргізуге шақырады.
