Скрининг – ұзақ өмірдің кепілі

Елімізде ұлттық денсаулық сақтау жүйесі аясында сегіз түрлі ауруға тегін скрининг жүргізіледі. Олардың қатарында артериялық гипертензия, жүректің ишемиялық ауруы, қант диабеті, глаукома, сондай-ақ сүт безі, жатыр мойны және тоқ ішек қатерлі ісіктері бар. Бұл тексерулер ауруды ерте кезеңде анықтап, тиімді ем жүргізуге мүмкіндік береді.

ДДСҰ мәліметінше, қатерлі ісік ауруларының 30–50%-ын алдын алуға немесе ерте диагностика арқылы толық емдеуге болады. Осыған байланысты елімізде алдын алу медицинасына басымдық беріледі.

2024 жылғы скрининг көрсеткіштері

2024 жылы Қазақстанда сүт безі және тоқ ішек қатерлі ісіктерін ерте анықтауға арналған скринингпен мақсатты топтағы халықтың 70%-ы қамтылды. Скрининг нәтижесінде көптеген азаматтарда аурудың бастапқы сатысы анықталып, дер кезінде ем басталды. Бұл асқыну қаупін азайтып, өмір сапасын жақсартуға ықпал етті.

Ерте диагностика – өмірді сақтаудың тиімді жолы

Ресми ұлттық статистикаға сәйкес, 2023 жылы Қазақстандағы орташа өмір сүру ұзақтығы 75 жастан асты. Бұл көрсеткіш 2022 жылмен салыстырғанда айтарлықтай өскен.

Тегін скринингтен қалай өтуге болады?

Қазақстан Республикасының барлық азаматтары МӘМС шеңберінде тегін скринингтен өте алады. Оның ішінде:

• 18 жастан жоғары адамдар
• Ерте диагностиканы қажет ететін қауіпті топтағы азаматтар
• Ауыр жұқпалы емес ауруларға шалдығу қаупі бар адамдар

1) Қан қысымы + жүрек ауруы + қант диабеті + глаукома (ерлер/әйелдер)

40–76 жас аралығы, 2 жыл сайын (жұп жаспен):

40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70, 72, 74, 76 жас

Бұл скрининг динамикалық бақылауда (диспансерлік есепте) тұрмайтын адамдарға жүргізіледі.

2) Ерлерге: ми қан айналымының бұзылысы (инсульт қаупі) – ерте анықтау

Тек ер адамдарға – 50–76 жас, 2 жыл сайын:

50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70, 72, 74, 76 жас

3) Әйелдерге: сүт безі обыры (маммография)

40–76 жас, 2 жыл сайын:

40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70, 72, 74, 76 жас

4) Әйелдерге: жатыр мойны обыры (ПАП-тест және т.б.)

30–74 жас, 4 жыл сайын:

30, 34, 38, 42, 46, 50, 54, 58, 62, 66, 70, 74 жас

5) Ерлер/әйелдерге: тоқ ішек (колоректалды) обыры

50–76 жас, 2 жыл сайын:

50, 52, 54, 56, 58, 60, 62, 64, 66, 68, 70, 72, 74, 76 жас

6) В және С гепатиті скринингі (тәуекел тобында)

Тәуекел тобындағы адамдарға – барлық жаста жүргізіледі

Скринингті қайда өтуге болады?

• Сіз тіркелген емханада
• Жергілікті медицина орталықтары мен диспансерлер
• Қала/ауылдық денсаулық сақтау бөлімінің көрсеткен медициналық мекемелерінде